Ania Modrzewska: Metoda NLP (Neuro-Linguistic Programming) narosła wokół siebie wiele kontrowersji i mitów. Dlaczego?
Jola Wasilewska: Pierwszą rzeczą, która budzi kontrowersje, jest to, że jest to metoda, która nie została dogłębnie zbadana. Z drugiej strony, twórcy NLP twierdzą, że metoda jest bardzo osobista i zindywidualizowana, ponieważ dotyczy znaczenia, jakie nadajemy własnym doświadczeniom.
Dotyczy również emocji, a emocji nie da się opisać obiektywnie. Na przykład mój ból różni się od bólu kogoś innego, moja radość jest odczuwana inaczej niż radość innej osoby.
Warto również zauważyć, że wiedza związana z NLP dawno przekroczyła standardy swoich czasów.
Sama metoda ma już ponad 50 lat, więc trudno ją określić jako coś nowego lub „w powijakach”. To system, który przeszedł długi proces rozwoju i praktycznego zastosowania.
Trzeba też przyznać, że samo NLP nie jest bez wad. Jej twórcy byli przekonani, że metoda ta „wejdzie do każdego domu i każdej firmy na czerwony dywan”. Tymczasem rzeczywistość okazała się inna – wiele osób, widząc wysoką skuteczność NLP, po prostu się jej bało.
Bo cokolwiek o niej powiemy, metoda jest wysoce skuteczna. Jednocześnie dziś ludzie mają znacznie większą świadomość, są bardziej niezależni i odporni na różne formy wpływu.
W początkach, gdy NLP zyskało ogromną popularność, panowało również swoiste „zauroczenie” tą metodą. Niestety, skuteczność NLP sprawiła, że niektórzy trenerzy zaczęli ją stosować w sposób, który trudno nazwać etycznym. I tu warto podkreślić coś bardzo ważnego – każda metoda pozbawiona moralności staje się manipulacją. Dotyczy to nie tylko NLP.
To, co wyróżnia NLP, to fakt, że podkreśla wagę moralności w pracy z drugim człowiekiem. Etyka i odpowiedzialność to fundamenty tej metody. Dlatego, gdy dziś słyszę, że NLP to manipulacja, nawet nie wdaję się w takie dyskusje – nie ma o czym mówić. Jeśli ktoś ma merytoryczne argumenty, chętnie podejmuję rozmowę, wyjaśniam i omawiam. Ale jeśli ktoś powtarza banały bez zrozumienia, to nie widzę powodu, żeby odpowiadać.
Ania Modrzewska: Dlaczego NLP jest tak skuteczne? Co sprawia, że ta metoda działa tak głęboko i trwale?
Jola Wasilewska: Skuteczność NLP polega przede wszystkim na tym, że postrzega człowieka holistycznie – obejmuje umysł, ciało i ducha. Ale to tylko jeden element.
NLP przenosi naszą uwagę z zewnątrz do wewnątrz, ucząc nas rozpoznawania i rozumienia własnych procesów wewnętrznych.
Kiedy zaczynam rozumieć, co się we mnie dzieje, jakie mam myśli, emocje, reakcje i mechanizmy – wtedy mogę wprowadzić realną zmianę. Jeśli mój wewnętrzny proces jest destrukcyjny i negatywnie wpływa na moje życie, NLP daje mi narzędzia, aby go zmienić.
Najczęściej ograniczają nas emocje i wzorce zachowań ukształtowane we wczesnym dzieciństwie. W dorosłości te wzorce nadal nami rządzą, często nieświadomie.
I właśnie w tym miejscu NLP pokazuje swoją ogromną skuteczność, ponieważ prowadzi nas do źródła tych wzorców.
Nie zmieniamy samego doświadczenia – to niemożliwe, ale zmieniamy perspektywę, z której na nie patrzymy. NLP wykorzystuje sztukę zadawania właściwych pytań, aby dotrzeć do głębi, do momentu, w którym dany wzorzec się ukształtował. Zmiana tej perspektywy reorganizuje dane w naszym umyśle, co skutkuje trwałą zmianą na bardzo głębokim poziomie.
I to jest klucz – NLP nie zmienia emocji tylko tymczasowo, ale zmienia wzorzec, który je generuje. Dlatego zmiana jest trwała. To właśnie czyni NLP tak wyjątkowym i skutecznym – nie znam żadnej innej metody, która działałaby w ten sposób.
Ania Modrzewska: Jak wybrać dobre szkolenie NLP, aby uniknąć manipulacji i trenerów, którzy zachowują się nieetycznie? Jak znaleźć trenera, który naprawdę poprowadzi uczestników ku prawdziwej, trwałej zmianie – takiej, która opiera się na zmianie wzorców, a nie tylko emocji?
Jola Wasilewska: To bardzo ważne pytanie, ponieważ obecnie dostępnych jest wiele szkoleń NLP, ale nie wszystkie prowadzą do realnej, głębokiej zmiany.
Dobrego trenera NLP poznasz przede wszystkim po jego świadomości języka – sposobie mówienia, zadawanych pytaniach i założeniach przekazywanych w jego komunikacji.
Warto zwrócić uwagę na to, gdzie trener się uczył, kto go uczył i jaki rodowód wiedzy reprezentuje. Osobiście polecam trenerów z The Society of NLP, zwłaszcza tych, którzy uczyli się u dr Christiny Hall – niezwykle doświadczonej psycholog i nauczycielki w dziedzinie języka, struktur językowych i modelu systemów żywych. Badała ona wpływ pytań na procesy decyzyjne i przebieg całego procesu zmiany.
Na przykład: spójrz na różnicę między pytaniem: „Dlaczego nie udało ci się zrobić X?” a pytaniem: „Co spowodowało, że nie osiągnąłeś tego?” lub „Co sprawiło, że osiągnąłeś to, a nie coś innego?”.
Dla naszego mózgu są to zupełnie różne procesy – pierwsze pytanie wywołuje poczucie winy, podczas gdy drugie otwiera drogę do refleksji i nauki.
Na tym polega istota dobrego NLP – świadomość, że sam język jest narzędziem zmiany.
Każde słowo, każde pytanie, każdy sposób mówienia sugeruje coś i kieruje procesem myślowym drugiej osoby. Dlatego tak ważne jest, aby trener rozumiał strukturę języka i był w pełni świadomy założeń, które przekazuje uczestnikowi.
Osobiście zafascynowało mnie NLP, gdy usłyszałam zdanie:
„Nie ma w tobie nic złego. Po prostu wykorzystałaś swoją percepcję, aby stworzyć proces, który nieco różni się od tego, czego pragniesz – ale ten wzorzec można zmienić”.
To zdanie miało dla mnie ogromną moc, ponieważ w NLP nigdy nie usłyszysz, że „coś jest z tobą nie tak”, że „musisz nad czymś popracować” lub że „czegoś nie da się zmienić”.
Ta metoda nie ocenia – pokazuje, że jeśli coś działa, należy to zachować, a jeśli chcesz coś zmienić, masz do tego prawo i narzędzia.
Dlatego dobrego trenera rozpoznasz po tym, jak używa języka, jak zadaje pytania i od kogo się uczył.
Te trzy elementy odróżniają prawdziwych nauczycieli NLP od osób, które po prostu powtarzają techniki, nie rozumiejąc ich głębi.
Udostępnij ten wpis
